De cirkel moet rond

Als mens hebben we een bijzondere neiging: we verwachten dat alles een bepaalde werking, betekenis en plaats heeft. Van wiskunde tot spelen op het schoolplein. Zo verwachten wij van wiskunde dat getallen werken, dat de symbolen staan voor aantallen, patronen en ordening. En we verwachten op het schoolplein dat kinderen zich gedragen als kinderen, ouders zich als ouders en het schoolgebouw zich als schoolgebouw.

Merk op: we verwachten. Dit gaat dieper dan ‘het zou leuk zijn als het zo zou werken’. In verwachting zit een element van ‘het hoort zo te zijn’. We kunnen zeggen dat het door gewoonte, door observatie is dat wij deze dingen verwachten. Maar één laag dieper vinden we dat de dingen ook horen te zijn, en dat andere dingen niet horen te zijn. Wij vinden het gezond als een kind zich als kind gedraagt, en niet als volwassene. Wij vinden het gezond als een schoolgebouw bijdraagt aan het pedagogisch klimaat en ongezond als een schoolgebouw de sfeer van een kantoortuin heeft.

Dit geldt ook over gezondheid. Wanneer wij lijden, ervaren veel mensen intuïtief een soort weerstand: het voelt alsof dit niet is zoals het zou moeten zijn. Bij velen bestaat bewust of op de achtergrond de gedachte dat een leven zonder lijden eigenlijk passender zou zijn. En zelfs als we aanvaard hebben dat lijden onderdeel van het leven is, dan hebben we er het liefst wel een goede verklaring voor, anders is de wereld onrechtvaardig. Zelfs in verdriet kan bij velen een stille hoop blijven bestaan: dat het toch beter zal worden.

Waarom-vraag

Kinderen hebben de intuïtie van een samenhang en betekenis heel sterk. Ze stellen vaak eindeloos de vraag: Waarom? Bijvoorbeeld:

• Papa, waarom huilt mama?
  – Omdat ze verdrietig is.
• Waarom is ze verdrietig?
  – Omdat opa is overleden.
• Waarom ging opa dood?
  – Omdat zijn lichaam niet meer kon.
• Maar waarom kon zijn lichaam niet meer?
  – Dat hoort bij de wereld: mensen gaan na een tijdje dood.
• Maar waarom blijven mensen niet gewoon leven?
  – …

De kinderlijke waarom vragen brengen ons bij de samenhang en zin van het bestaan. Misschien vinden we de kinderlijke waarom-vragen daarom wel zo vermoeiend, omdat we zelf heel hard moeten nadenken over sommige vragen. Wie werkelijk antwoord wil geven aan kinderen, lijkt niet te ontkomen aan de grote vragen van zin en waarheid.

In Christus sluit de cirkel

Het christelijk geloof ziet onze waarom-vragen als tekenen van wat we kwijt zijn geraakt: de wereld zoals God die bedoeld heeft. Daarom raken woorden als samenhang, zin, rechtvaardigheid, moed en geloof ons zo diep; ze verwijzen naar Hem. En bij God is die werkelijkheid weer te vinden.

In Christus worden al deze verloren thema’s niet alleen volmaakt aangetroffen, maar ook opnieuw geopend voor ons. Hoewel Zijn kruisdood vol staat van onschuld, leed en geschonden recht, is het de plek waar God het onrecht van de wereld onder ogen ziet én draagt. Omdat Hij de last van ons onrecht op zich nam, opent Hij voor ons de weg van vrede met God. Hij draagt ons lijden (Jesaja 53:4) en doet recht aan het onrecht (Romeinen 3:26). Daarom begint in Christus de cirkel zich te sluiten: wat gebroken is, krijgt een weg naar heelheid.

Antwoorden

Christenouders vinden bij een geopende Bijbel, antwoorden op de moeilijkste kindervragen.

Maar waarom blijven mensen niet gewoon leven?
-Mensen sterven als een gevolg van de zonde tegen God. Maar, lieve kinderen, de dood heeft niet het laatste woord. Jezus heeft de dood overwonnen. Hij, de Rechtvaardige stierf voor onrechtvaardigen. Daarom is er nu, voor ieder die in Christus gelooft, eeuwig leven. (Johannes 3: 36)

Ik denk dat er in de kinderziel nog slechts één vraag overblijft.

Maar waarom wilde Jezus sterven in onze plaats? Waarom droeg Hij onze straf?

‘Want alzo lief heeft God de wereld gehad,
dat Hij Zijn eniggeboren Zoon gegeven heeft,
opdat een ieder die in Hem gelooft,
niet verloren gaat,
maar het eeuwige leven hebbe.’

 -Johannes 3:16-

-Johannes 3:16-

Rob Brand